دفتر مطالعات و برنامهریزی معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد

شماره مصوب:   42290/ 21  

نام ونام خانوادگی مجری: دکتر محمود کاظمی

نام و نام خانوادگی همکاران طرح: دکتر احمدزندوانیان، مهندس حسین زمانی،  مژگان عظیمی، زهرا حسامی، رقیه سعیدی

محل اجرا: شهر مشهد

تاریخ شروع: 1/ 10/ 84

موضوع آموزش و آگاه‌سازی در اکثر جوامع و نظامهای سیاسی جهان از مهمترین رکن‌های اجتماعی و متغیر سرنوشت‌ساز برای انواع توسعه (اقتصادی، سیاسی، امنیتی و فرهنگی) به شمار رفته و با گذشت زمان نهادینه شده است.

امروزه یکی از کارآمدترین ساز و کارهای مدیریت شهری در ارتفاء و توسعه فرهنگ شهروندی و رفع معظلات و مشکلات شهری بهره‌مندی از فرایند آموزش به ویژه آموزش‌های همگانی و شهروندی می‌باشد و عدم توجه به آن موجب رکود فرهنگی-اجتماعی در نظام مدیریت شهری و همچنین باعث فراهم نشدن  شرایط توسعه پایدار شهری خواهد شد.

آموزش و توانمند سازي شهروندان براي ارتقاي دانش ، تقويت مهارت ها،كسب عادت های صحيح زندگي اجتماعي و بروز رفتار هاي مطلوب شهروندي بويژه در راه بهره گيري مناسب از امكانات شهري از جملۀ مهم ترين ضرورت هاي شهرداري هاي كلان شهرها قلمداد مي شود.

با التفات به اهمیت و ضرورت آموزش های همگانی شهروندی وجایگاه آن در نظام مدیریت شهری،  هدف این پژوهش آن بوده است که نظام آموزشی را طراحی نماید که بر اساس آن فرایند نظام آموزش همگانی  شهروندی شهر مشهد را به طور سیستماتیک و علمی طراحی و تبیین نماید. بر این اساس در این پژوهش با استفاده از رویکرد سیستمی و همچنین بهره مندی از الگوی عناصر سازمانیاقدام به طراحی نظام آموزش همگانی شهروندی و مشخص کردن مراحل و فرایند نظام آموزش های شهروندی شده است. با توجه به چارچوب و الگوی نظری پژوهش، فرایند آموزش های همگانی شهروندی به ترتیب دارای چهار گام یا مرحله اسلسی شامل نیازسنجی آموزشی، طراحی و تدوین برنامه های آموزشی، اجرا و ارزشیابی می باشد.

در این پژوهش که  ماهیتا ً پژوهشیکاربردی است از روش های مختلف پژوهش همچون روش تحلیلی- اسنادی، روش پیمایشی و روش مطالعات نیازسنجی استفاده شده است. در طرح مطالعات نیازسنجی که یکی از روشهای این پژوهش می باشد از فن دلفی به عنوان یک روش برای جمع آوری اطلاعات و شناسایی نیازهای آموزشی و الویت بندی آنها استفاده شده است که از لحاظ تحقیق، این فن در دامنۀ کلی تحقیقات توصیفی قرار می گیرد زیرا فقط به توصیف آنچه که هست می پردازد.

از یافته ها و نتایج مهم این پژوهش می توان به شناسایی و الویت بندی نیازهای آموزشیشهروندان شهر مشهد برای پنج گروه کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و سالمندان که بطور مجزا انجام شده است اشاره نمود. همچنین طراحی و تدوین برنامه های آموزش شهروندی بر اساس نتایج نیازسنجی برای هر یک از گروههای هدف،  تدوین و تعیین شاخص های فرهنگ شهروندی در ابعاد و زمینه های مختلف،  از نتایج و دستاوردهای دیگر این پژوهش محسوب می شود.

واژگانکلیدی:

طراحی آموزشی، آموزش همگانی، آموزش شهروندی، نیازسنجی آموزشی، برنامهریزی، ارزشیابی